DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARDA YABANCI PERSONEL İSTİHDAMI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun uyarınca; 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunan şirket, şube ve irtibat büroları kapsamında istihdam edilecek yabancı uyruklu personelin çalışma izinlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda ve irtibat bürolarında istihdam edilecek yabancı uyruklu kilit personele uygulanır.
Ancak,
a. Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel dışında kalan yabancı uyruklu personel ile,
b. Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımların dışında kalan doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek yabancı uyruklu her türlü personelin,
çalışma izinlerinde 4817 sayılı Kanun ve Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 23 üncü maddesi ile 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununun 3 üncü maddesinin (g) bendi uyarınca hazırlanmıştır.

Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını ifade eder.
Özellik Arzeden Doğrudan Yabancı Yatırımlar: 4875 sayılı Kanun kapsamına giren ve aşağıdaki şartların en az birini sağlayan şirket veya şubeyi ifade eder.
a. Yabancı ortakların toplam sermaye payının en az 400 milyar Türk Lirası olması kaydıyla, şirket veya şubenin son yıl cirosunun en az 30 trilyon Türk Lirası olması,
b. Yabancı ortakların toplam sermaye payının en az 400 milyar Türk Lirası olması kaydıyla, şirket veya şubenin son yıl ihracatının en az 1 milyon ABD Doları olması,
c. Yabancı ortakların toplam sermaye payının en az 400 milyar Türk Lirası olması kaydıyla, şirket veya şubede son yıl içinde Sosyal Sigortalar Kurumu’na kayıtlı en az 250 personelin istihdam edilmesi,
d. Şirket veya şubenin yatırımda bulunacak olması halinde, öngörülen asgari sabit yatırım tutarının en az 10 trilyon Türk Lirası olması,
e. Ana şirketin merkezinin bulunduğu ülke dışında en az bir ülkede daha doğrudan yabancı yatırımı bulunması.
Kilit Personel : Türkiye’de kurulu bulunan ve tüzel kişiliğe sahip bir şirketin, aşağıdaki şartlardan en az birini sağlayan personeli “Kilit Personel” sayılır;
a)
1) Şirketin üst yönetiminde ya da yürütme pozisyonunda çalışmak,
2) Şirketin tamamını veya bir bölümünü yönetmek,
3) Şirketin denetçilerinin, idari veya teknik personelinin işlerini denetlemek veya kontrol etmek,
4) Şirkete yeni personel almak ya da mevcut personelin işine son vermek veya bu konularda teklif yapmak,
alanlarından en az bir tanesinde görev alan veya bu konularda yetki sahibi; şirket ortağı, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel müdür yardımcısı, şirket müdürü, şirket müdür yardımcısı ve benzeri mevkilerde görev yapan kişi,
b) Şirketin hizmetleri, araştırma cihazları, teknikleri ya da yönetimi için temel sayılan bilgiye sahip kişi,
c) İrtibat bürolarında, yurt dışındaki ana şirket tarafından adına yetki belgesi düzenlenen en fazla bir kişi.

İKİNCİ BÖLÜM
Çalışma İzinlerinin Verilmesinde Özel Nitelikteki Usul ve Esaslar

Özellik Arzeden Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Kilit Personel İstihdamı
Madde 5- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personele Bakanlıkça çalışma izni verilir.

İrtibat Bürolarında İstihdam
Madde 6- 4875 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren irtibat bürolarında, yetki belgesi sahibi en fazla bir kişiye; büro faaliyetleri için son yıl içinde yurt dışından en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz getirilmiş olması kaydıyla, Bakanlıkça çalışma izni verilir.

Çalışma İzni İçin Yurt Dışından Müracaat
Madde 7- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancılar, yurt dışında çalışma izin başvurularını uyruğunda bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine yapabilirler.
Temsilcilikler, çalışma izin talebine ilişkin olabilecek değerlendirmeleri ile birlikte bu başvuruları doğrudan Bakanlığa iletirler.
Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ile Bakanlık, yurt dışından yapılacak çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemleri, elektronik posta yolu ile yürütür. Başvuru sırasında istenilen belgeler ise, yabancının Temsilciliğe başvurduğu tarihten itibaren en geç üç iş günü içerisinde yabancının işverenince Bakanlığa intikal ettirilir.

Çalışma İzni İçin Yurt İçinden Müracaat
Madde 8- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancılar veya bunların işverenleri; yabancının Türkiye’de kanuni olarak bulunması halinde, çalışma izni müracaatlarını doğrudan Bakanlığa yapabilirler.

Çalışma Vizesinin Alınması
Madde 9- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda çalışmak üzere çalışma izin belgesi alan kilit personelin, bu belgeyi aldıkları tarihten itibaren en geç doksan gün içinde Türkiye’nin dış temsilciliklerine çalışma vizesi talebinde bulunmaları ve ülkeye giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç otuz gün içinde İçişleri Bakanlığına ikamet tezkeresi almak için başvurmaları zorunludur.
Türkiye’de öğrenim amacıyla verilen ikamet izinleri hariç, herhangi bir sebebe istinaden en az altı ay süreli ikamet izni almış olup da bu izin süresi içerisinde çalışma izni verilmiş kilit personel için, Türkiye’nin dış temsilciliklerinden çalışma vizesi alması koşulu aranmaz.

Müracaatta Aranacak Belgeler
Madde 10- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancıların çalışma izinleri için aşağıdaki belgelerle müracaat edilir:
a. a) Şirket veya şubenin “özellik arzeden doğrudan yabancı yatırım” olduğuna ilişkin bilgi ve belgeler:
1. Yabancı ortakların toplam sermaye payının en az 400 milyar Türk Lirası olduğuna ilişkin belgeler (Defter kaydının şirket onaylı sureti, şirket onaylı bilançosu, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi fotokopisi gibi belgeler),
2. Şirket veya şubenin yaptığı son yıl ihracat tutarının en az 1 milyon ABD Doları olduğuna ilişkin belgeler (İhracat bedeline ilişkin banka dekontu, banka yazısı, döviz alım belgesi fotokopisi, şirket onaylı gelir tablosu gibi belgeler),
3. Şirket veya şubenin son yıl cirosunun en az 30 trilyon Türk Lirası olduğuna ilişkin belgeler (Şirket onaylı gelir tablosu gibi belgeler),
4. Şirket veya şubede son yıl içinde Sosyal Sigortalar Kurumu’na kayıtlı en az 250 personelin istihdam edilmesi durumunda, bu durumu belgeleyen Sosyal Sigortalar Kurumu bordrosu gibi belgeler,
5. Şirket veya şubenin yatırımda bulunacak olması halinde, öngörülen asgari sabit yatırım tutarının en az 10 trilyon Türk Lirası olduğunu belgeleyen Yatırım Teşvik Belgesi, Turizm Teşvik Belgesi gibi belgeler,
6. Ana şirketin, merkezinin bulunduğu ülke dışında en az bir ülkede daha doğrudan yabancı yatırımı bulunduğunu gösteren Faaliyet Belgesi veya Faaliyet Raporu veya ilgili ülke resmi makamlarından alınacak yazı ile istihdam edilecek kilit personelin yurt dışındaki ana şirket tarafından görevlendirildiğine ilişkin görevlendirme yazısı.
b. Yabancı personelin kilit personel olduğuna ilişkin bilgi ve belgeler:
1. Kilit personelin tanımının yapıldığı 4 üncü maddenin (a) bendinde yer alanlar için imza sirküleri fotokopisi, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi fotokopisi, yönetim kurulu veya ortaklar kurulu kararı fotokopisi gibi belgeler,
2. Kilit personelin tanımının yapıldığı 4 üncü maddenin (b) bendinde yer alanlar için bonservis ve tercümesi, diploma sureti ve tercümesi ile bu kapsamdaki personelin istihdam edileceği alana yönelik diğer belge ve bilgiler ve tercümesi (Örneğin ihracat elemanları için ülkeler bazında ihracatı gösteren ilgili bankaca onaylı banka dekontu, banka yazısı, döviz alım belgesi fotokopisi, şirket onaylı gelir tablosu gibi belgeler),
c. İrtibat bürosu faaliyetleri için, son yıl içinde yurt dışından en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz getirilmiş olduğuna ilişkin belgeler (Büro yetkilisi için yetki belgesi ve döviz transferi ile ilgili banka dekontu, banka yazısı, döviz alım belgesi fotokopisi gibi belgeler),
d. Her biri eksiksiz ve okunaklı biçimde doldurulmuş, işveren kaşesi ve yabancı personelin orijinal imzasını ve yabancı personelin vesikalık fotoğrafını içeren, Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Yabancı Personel Bildirim Formu (4 adet),
e. Yabancı Personel Bildirim Formunda işveren ve yabancı personelin her ikisinin de orijinal imzasının olmadığı durumlarda taraflar arasında yapılmış bireysel akit sözleşmesi veya işverence yapılan iş teklifinin işçi tarafından kabul edildiğine dair işe kabul belgesi veya onaylı sureti,
f. Yabancı personelin ilgili Türk Konsolosluğundan veya noterden onaylı ve geçerlilik süresi dolmamış pasaport sureti ve tercümesi,
g. Yabancı personelin Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan “özgeçmiş formatı”na uygun olarak doldurulacak özgeçmiş formu,
h. İşveren tarafından hazırlanacak çalışma izni talep dilekçesi.

Çalışma İzni Uzatma Başvuruları
Madde 11- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancıların çalışma izinleri süre uzatım talepleri; Yönetmeliğin 10 uncu maddesi (c), (d), (e), (f) ve (h) bentlerinde sayılan belgelere önceki çalışma izin belgesinin aslının da eklenmesi suretiyle, yabancı veya işvereni tarafından doğrudan Bakanlığa yapılır.
Süresi sona ermiş bir çalışma izninin uzatılması için, sürenin bitiminden itibaren en geç onbeş gün içinde uzatma başvurusunda bulunulması gerekir. Bu süreden sonra yapılan uzatma başvuruları, Bakanlığa yapılan ilk başvuru gibi değerlendirilir.
Çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden de uzatma başvurusunda bulunulabilir.
Çalışma izninin uzatılması halinde, uzatılan çalışma izninin başlangıç tarihi, süresi biten çalışma izninin sona erdiği tarihtir.

Çalışma İzinlerinin Değerlendirilme Süresi
Madde 12- Bakanlık, özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlar ile bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen kapsamda bulunan irtibat bürolarında istihdam edilecek kilit personel için yapılan çalışma izni veya süre uzatımı müracaatlarını, belgelerin tam ve eksiksiz olması kaydıyla, Bakanlığa müracaat tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırır.
Başvurunun eksik evrak ile yapıldığının tespiti halinde, eksik evrakların tamamlanması istemiyle Bakanlık tarafından başvuru sahibine bilgi verilir. Bu durumda, onbeş günlük değerlendirme süresi eksik evrakların Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.
Yurt dışından yapılan müracaatlarda, onbeş günlük süre, tüm belgelerin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren başlar.
Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda mesleki eğitim alanındaki bir görevde istihdam edilecek yabancı uyruklu kilit personel için yapılan çalışma izni müracaatlarında, birinci paragrafta geçen onbeş günlük değerlendirme süresine ilişkin hüküm uygulanmaz.

Askı Süresinin Uygulanmaması
Madde 13- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancılar için, 4817 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (b) bendi hükmü uygulanmaz.

Mesleki Eğitim Alanı Dışındaki Bir Görevde İstihdam
Madde 14- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda mesleki eğitim alanı dışındaki bir görevde istihdam edilecek yabancı uyruklu kilit personel için, ilgili mercilerden mesleki yeterlilik konusunda görüş alınmaz.
Bu kişiler; Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde öngörülen mesleki yeterlilik istem ve yeterlilik prosedürleri ile lisans istem ve prosedürlerine tabi değildirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler

Çalışma İzni Taleplerinin Reddi
Madde 15- Bakanlık, bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen kapsamdaki yabancı uyruklu personelin çalışma izin veya süre uzatımı taleplerini değerlendirirken, 4817 sayılı Kanunda yer alan sınırlayıcı hükümleri dikkate alır.
4875 sayılı Kanun kapsamında yatırım yapılması, şirket ortakları dahil yabancı uyruklu personele mutlaka çalışma izni verilmesini zorunlu kılmaz.

İstatistiki Bilgilerin Bildirilmesi
Madde 16- Bakanlık, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına ilişkin bilgi sisteminin kurulması ve geliştirilmesi amacıyla, doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilen yabancı personel hakkındaki istatistiki bilgileri üçer aylık dönemler itibariyle Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne bildirir.

Değerlerin Güncelleştirilmesi
Madde 17- Bu Yönetmelikte, özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımların niteliğinin tespitinde kullanılan ve Türk Lirası olarak belirtilen değerler, Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında her yıl artırılır.

Hüküm Bulunmayan Haller
Madde 18- Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ve Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlük
Madde 19- Bu Yönetmelik 6/9/2003 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 20- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Yabancı personel çalışma izni işlemleri,
Yabancı Personel çalışma izni,
yabancılar çalışma izni,
yabancı sermayeli şirketler personel çalışma izni,
yabancı uyruklu personel çalışma izni,
yabancı çalışma izni belgeler,
Yabancıların Çalışma İzinleri;

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARDA YABANCI PERSONEL İSTİHDAMI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun uyarınca; 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunan şirket, şube ve irtibat büroları kapsamında istihdam edilecek yabancı uyruklu personelin çalışma izinlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda ve irtibat bürolarında istihdam edilecek yabancı uyruklu kilit personele uygulanır.
Ancak,
a. Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel dışında kalan yabancı uyruklu personel ile,
b. Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımların dışında kalan doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek yabancı uyruklu her türlü personelin,
çalışma izinlerinde 4817 sayılı Kanun ve Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 23 üncü maddesi ile 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununun 3 üncü maddesinin (g) bendi uyarınca hazırlanmıştır.

Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını ifade eder.
Özellik Arzeden Doğrudan Yabancı Yatırımlar: 4875 sayılı Kanun kapsamına giren ve aşağıdaki şartların en az birini sağlayan şirket veya şubeyi ifade eder.
a. Yabancı ortakların toplam sermaye payının en az 400 milyar Türk Lirası olması kaydıyla, şirket veya şubenin son yıl cirosunun en az 30 trilyon Türk Lirası olması,
b. Yabancı ortakların toplam sermaye payının en az 400 milyar Türk Lirası olması kaydıyla, şirket veya şubenin son yıl ihracatının en az 1 milyon ABD Doları olması,
c. Yabancı ortakların toplam sermaye payının en az 400 milyar Türk Lirası olması kaydıyla, şirket veya şubede son yıl içinde Sosyal Sigortalar Kurumu’na kayıtlı en az 250 personelin istihdam edilmesi,
d. Şirket veya şubenin yatırımda bulunacak olması halinde, öngörülen asgari sabit yatırım tutarının en az 10 trilyon Türk Lirası olması,
e. Ana şirketin merkezinin bulunduğu ülke dışında en az bir ülkede daha doğrudan yabancı yatırımı bulunması.
Kilit Personel : Türkiye’de kurulu bulunan ve tüzel kişiliğe sahip bir şirketin, aşağıdaki şartlardan en az birini sağlayan personeli “Kilit Personel” sayılır;
a)
1) Şirketin üst yönetiminde ya da yürütme pozisyonunda çalışmak,
2) Şirketin tamamını veya bir bölümünü yönetmek,
3) Şirketin denetçilerinin, idari veya teknik personelinin işlerini denetlemek veya kontrol etmek,
4) Şirkete yeni personel almak ya da mevcut personelin işine son vermek veya bu konularda teklif yapmak,
alanlarından en az bir tanesinde görev alan veya bu konularda yetki sahibi; şirket ortağı, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel müdür yardımcısı, şirket müdürü, şirket müdür yardımcısı ve benzeri mevkilerde görev yapan kişi,
b) Şirketin hizmetleri, araştırma cihazları, teknikleri ya da yönetimi için temel sayılan bilgiye sahip kişi,
c) İrtibat bürolarında, yurt dışındaki ana şirket tarafından adına yetki belgesi düzenlenen en fazla bir kişi.

İKİNCİ BÖLÜM
Çalışma İzinlerinin Verilmesinde Özel Nitelikteki Usul ve Esaslar

Özellik Arzeden Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Kilit Personel İstihdamı
Madde 5- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personele Bakanlıkça çalışma izni verilir.

İrtibat Bürolarında İstihdam
Madde 6- 4875 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren irtibat bürolarında, yetki belgesi sahibi en fazla bir kişiye; büro faaliyetleri için son yıl içinde yurt dışından en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz getirilmiş olması kaydıyla, Bakanlıkça çalışma izni verilir.

Çalışma İzni İçin Yurt Dışından Müracaat
Madde 7- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancılar, yurt dışında çalışma izin başvurularını uyruğunda bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine yapabilirler.
Temsilcilikler, çalışma izin talebine ilişkin olabilecek değerlendirmeleri ile birlikte bu başvuruları doğrudan Bakanlığa iletirler.
Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ile Bakanlık, yurt dışından yapılacak çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemleri, elektronik posta yolu ile yürütür. Başvuru sırasında istenilen belgeler ise, yabancının Temsilciliğe başvurduğu tarihten itibaren en geç üç iş günü içerisinde yabancının işverenince Bakanlığa intikal ettirilir.

Çalışma İzni İçin Yurt İçinden Müracaat
Madde 8- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancılar veya bunların işverenleri; yabancının Türkiye’de kanuni olarak bulunması halinde, çalışma izni müracaatlarını doğrudan Bakanlığa yapabilirler.

Çalışma Vizesinin Alınması
Madde 9- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda çalışmak üzere çalışma izin belgesi alan kilit personelin, bu belgeyi aldıkları tarihten itibaren en geç doksan gün içinde Türkiye’nin dış temsilciliklerine çalışma vizesi talebinde bulunmaları ve ülkeye giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç otuz gün içinde İçişleri Bakanlığına ikamet tezkeresi almak için başvurmaları zorunludur.
Türkiye’de öğrenim amacıyla verilen ikamet izinleri hariç, herhangi bir sebebe istinaden en az altı ay süreli ikamet izni almış olup da bu izin süresi içerisinde çalışma izni verilmiş kilit personel için, Türkiye’nin dış temsilciliklerinden çalışma vizesi alması koşulu aranmaz.

Müracaatta Aranacak Belgeler
Madde 10- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancıların çalışma izinleri için aşağıdaki belgelerle müracaat edilir:
a. a) Şirket veya şubenin “özellik arzeden doğrudan yabancı yatırım” olduğuna ilişkin bilgi ve belgeler:
1. Yabancı ortakların toplam sermaye payının en az 400 milyar Türk Lirası olduğuna ilişkin belgeler (Defter kaydının şirket onaylı sureti, şirket onaylı bilançosu, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi fotokopisi gibi belgeler),
2. Şirket veya şubenin yaptığı son yıl ihracat tutarının en az 1 milyon ABD Doları olduğuna ilişkin belgeler (İhracat bedeline ilişkin banka dekontu, banka yazısı, döviz alım belgesi fotokopisi, şirket onaylı gelir tablosu gibi belgeler),
3. Şirket veya şubenin son yıl cirosunun en az 30 trilyon Türk Lirası olduğuna ilişkin belgeler (Şirket onaylı gelir tablosu gibi belgeler),
4. Şirket veya şubede son yıl içinde Sosyal Sigortalar Kurumu’na kayıtlı en az 250 personelin istihdam edilmesi durumunda, bu durumu belgeleyen Sosyal Sigortalar Kurumu bordrosu gibi belgeler,
5. Şirket veya şubenin yatırımda bulunacak olması halinde, öngörülen asgari sabit yatırım tutarının en az 10 trilyon Türk Lirası olduğunu belgeleyen Yatırım Teşvik Belgesi, Turizm Teşvik Belgesi gibi belgeler,
6. Ana şirketin, merkezinin bulunduğu ülke dışında en az bir ülkede daha doğrudan yabancı yatırımı bulunduğunu gösteren Faaliyet Belgesi veya Faaliyet Raporu veya ilgili ülke resmi makamlarından alınacak yazı ile istihdam edilecek kilit personelin yurt dışındaki ana şirket tarafından görevlendirildiğine ilişkin görevlendirme yazısı.
b. Yabancı personelin kilit personel olduğuna ilişkin bilgi ve belgeler:
1. Kilit personelin tanımının yapıldığı 4 üncü maddenin (a) bendinde yer alanlar için imza sirküleri fotokopisi, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi fotokopisi, yönetim kurulu veya ortaklar kurulu kararı fotokopisi gibi belgeler,
2. Kilit personelin tanımının yapıldığı 4 üncü maddenin (b) bendinde yer alanlar için bonservis ve tercümesi, diploma sureti ve tercümesi ile bu kapsamdaki personelin istihdam edileceği alana yönelik diğer belge ve bilgiler ve tercümesi (Örneğin ihracat elemanları için ülkeler bazında ihracatı gösteren ilgili bankaca onaylı banka dekontu, banka yazısı, döviz alım belgesi fotokopisi, şirket onaylı gelir tablosu gibi belgeler),
c. İrtibat bürosu faaliyetleri için, son yıl içinde yurt dışından en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz getirilmiş olduğuna ilişkin belgeler (Büro yetkilisi için yetki belgesi ve döviz transferi ile ilgili banka dekontu, banka yazısı, döviz alım belgesi fotokopisi gibi belgeler),
d. Her biri eksiksiz ve okunaklı biçimde doldurulmuş, işveren kaşesi ve yabancı personelin orijinal imzasını ve yabancı personelin vesikalık fotoğrafını içeren, Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Yabancı Personel Bildirim Formu (4 adet),
e. Yabancı Personel Bildirim Formunda işveren ve yabancı personelin her ikisinin de orijinal imzasının olmadığı durumlarda taraflar arasında yapılmış bireysel akit sözleşmesi veya işverence yapılan iş teklifinin işçi tarafından kabul edildiğine dair işe kabul belgesi veya onaylı sureti,
f. Yabancı personelin ilgili Türk Konsolosluğundan veya noterden onaylı ve geçerlilik süresi dolmamış pasaport sureti ve tercümesi,
g. Yabancı personelin Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan “özgeçmiş formatı”na uygun olarak doldurulacak özgeçmiş formu,
h. İşveren tarafından hazırlanacak çalışma izni talep dilekçesi.

Çalışma İzni Uzatma Başvuruları
Madde 11- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancıların çalışma izinleri süre uzatım talepleri; Yönetmeliğin 10 uncu maddesi (c), (d), (e), (f) ve (h) bentlerinde sayılan belgelere önceki çalışma izin belgesinin aslının da eklenmesi suretiyle, yabancı veya işvereni tarafından doğrudan Bakanlığa yapılır.
Süresi sona ermiş bir çalışma izninin uzatılması için, sürenin bitiminden itibaren en geç onbeş gün içinde uzatma başvurusunda bulunulması gerekir. Bu süreden sonra yapılan uzatma başvuruları, Bakanlığa yapılan ilk başvuru gibi değerlendirilir.
Çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden de uzatma başvurusunda bulunulabilir.
Çalışma izninin uzatılması halinde, uzatılan çalışma izninin başlangıç tarihi, süresi biten çalışma izninin sona erdiği tarihtir.

Çalışma İzinlerinin Değerlendirilme Süresi
Madde 12- Bakanlık, özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlar ile bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen kapsamda bulunan irtibat bürolarında istihdam edilecek kilit personel için yapılan çalışma izni veya süre uzatımı müracaatlarını, belgelerin tam ve eksiksiz olması kaydıyla, Bakanlığa müracaat tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırır.
Başvurunun eksik evrak ile yapıldığının tespiti halinde, eksik evrakların tamamlanması istemiyle Bakanlık tarafından başvuru sahibine bilgi verilir. Bu durumda, onbeş günlük değerlendirme süresi eksik evrakların Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.
Yurt dışından yapılan müracaatlarda, onbeş günlük süre, tüm belgelerin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren başlar.
Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda mesleki eğitim alanındaki bir görevde istihdam edilecek yabancı uyruklu kilit personel için yapılan çalışma izni müracaatlarında, birinci paragrafta geçen onbeş günlük değerlendirme süresine ilişkin hüküm uygulanmaz.

Askı Süresinin Uygulanmaması
Madde 13- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel statüsündeki yabancılar için, 4817 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (b) bendi hükmü uygulanmaz.

Mesleki Eğitim Alanı Dışındaki Bir Görevde İstihdam
Madde 14- Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlarda mesleki eğitim alanı dışındaki bir görevde istihdam edilecek yabancı uyruklu kilit personel için, ilgili mercilerden mesleki yeterlilik konusunda görüş alınmaz.
Bu kişiler; Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde öngörülen mesleki yeterlilik istem ve yeterlilik prosedürleri ile lisans istem ve prosedürlerine tabi değildirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler

Çalışma İzni Taleplerinin Reddi
Madde 15- Bakanlık, bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen kapsamdaki yabancı uyruklu personelin çalışma izin veya süre uzatımı taleplerini değerlendirirken, 4817 sayılı Kanunda yer alan sınırlayıcı hükümleri dikkate alır.
4875 sayılı Kanun kapsamında yatırım yapılması, şirket ortakları dahil yabancı uyruklu personele mutlaka çalışma izni verilmesini zorunlu kılmaz.

İstatistiki Bilgilerin Bildirilmesi
Madde 16- Bakanlık, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına ilişkin bilgi sisteminin kurulması ve geliştirilmesi amacıyla, doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilen yabancı personel hakkındaki istatistiki bilgileri üçer aylık dönemler itibariyle Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne bildirir.

Değerlerin Güncelleştirilmesi
Madde 17- Bu Yönetmelikte, özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımların niteliğinin tespitinde kullanılan ve Türk Lirası olarak belirtilen değerler, Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında her yıl artırılır.

Hüküm Bulunmayan Haller
Madde 18- Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ve Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlük
Madde 19- Bu Yönetmelik 6/9/2003 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 20- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Yabancı personel çalışma izni işlemleri,
Yabancı Personel çalışma izni,
yabancılar çalışma izni,
yabancı sermayeli şirketler personel çalışma izni,
yabancı uyruklu personel çalışma izni,
yabancı çalışma izni belgeler,
Yabancıların Çalışma İzinleri;

1-Çalışmak Üzere İkamet İzni : 5683 sayılı Yabancıların Türkiye`de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; iş tutmak maksadıyla Türkiye`ye gelen yabancılar, geldikleri tarihten itibaren bir ay zarfında ve her halükârda çalışmaya başlamazdan evvel ikamet tezkeresi almış bulunmalıdırlar.

Bu durumda, Türkiye’ye çalışmak amacıyla yurtdışından çalışma vizesi alarak gelmiş olan yabancıların, en geç 30 gün içerisinde ve çalışmaya başlamazdan evvel ikamet tezkeresi alması gerekmektedir.

2-İkamette Kesinti :

İkamet tezkeresi hamili olup ta yurtdışına çıkış yapan ve sona eren ikamet tezkeresini geçerli bir nedeni olmaksızın altı ay içerisinde uzattırmayan veya Türkiye’de olmasına rağmen tezkeresinin süresini yine altı ay içerisinde uzattırmamak suretiyle ülkede izinsiz ikametli olarak bulunması anlamına gelir.

3- İkamet Tezkeresi İçin Müracaat Süresi;

Çeşitli amaçlara yönelik uzun veya kısa süreli vizelerle veya vize muafiyeti, bandrol veya kaşe vizelerle Türkiye’ye gelen yabancıların, 5683 sayılı kanunun 3 üncü maddesi ile bu maddenin uygulamasını gösteren ve yukarıda detayları verilen 1961 tarihli Kararname çerçevesinde ikamet tezkeresi almaları gerekmektedir.

Örneğin, Bir yıllık ikamet hakkı bahşeden uzun süreli bir vize ile Türkiye’ye gelen bir Alman vatandaşının üç ayın sonunda, aynı tür bir vize ile gelen bir Ürdün vatandaşının ise bir aydan sonra, (Ancak, talep edenlere giriş tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ikamet tezkeresi düzenlenebilir.)

Üç aylık vize muafiyeti ile gelen bir yabancının üç ayın sonunda,

Üç aydan az sürelere sahip vize muafiyeti veya diğer vizelerle gelenlerin bu sürelerinin sonunda,
İkamet tezkeresi bulunanların, tezkerelerinin bitim tarihinden itibaren 15 gün içinde,
Türkiye’de çalışacak yabancıların ise çalışmaya başlamadan evvel, emniyet makamlarından ikamet tezkeresi almaları icap etmektedir.

Dolayısıyla yabancıların ikamet tezkeresi almadan kalabilecekleri sürenin sonu, aynı zamanda tanzim edilen ikamet tezkerelerinin başlangıcı olmaktadır. Bu arada, çalışma, öğrenim, araştırma, uzun süreli kalma gibi amaçlarla dış temsilciliklerimizden vize alarak gelen yabancılara ise talepleri halinde giriş tarihi esas alınarak da İkamet tezkeresi tanzim edilebilecektir.

Ancak, bandrol ve kaşe vizelerle veya vize muafiyetinden istifade ederek gelen yabancılara verilecek ikamet izinlerinde bu vizelerin bitiş tarihi ikamet tezkeresinin başlangıcı olarak kabul edilecektir.

Uzun süreli ikamet hakkı bahşeden vizelerle gelip, yukarıda öngörülen süreler içinde müracaat ederek ikamet tezkeresi almayan yabancılardan, Türkiye’den çıkışları sırasında, 492 sayılı Harçlar Kanununa istinaden her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenerek Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren harç miktarlar üzerinden hesaplama yapılarak, ihlalde bulundukları tarihteki harç miktarının bir kat fazlası alınmak suretiyle cezalı ikamet harcı ve ikamet tezkeresi bedeli tahsil edilmektedir.

a- İlk defa ikamet izni alacaklar : Bu yabancılar, vize veya vize muafiyet süresi içerisinde başvuru yapmak zorundadırlar.

b- İkamet tezkeresi almış olup da süresini uzatacak yabancılar : Bu yabancıların tezkere süresinin bitiminden itibaren izinlerini on beş gün içerisinde uzatabilme hakları mevcuttur. Bu itibarla Türkiye’de ikamet tezkeresi alan ve ikametinin sona ermesinden itibaren on beş gün içerisinde yurdumuzdan çıkış yapan yabancılardan kat’i suretle cezalı ikamet harcı ve defter bedeli alınmamaktadır. Bu nedenle ilgililerin fazladan ceza ödememeleri için zamanında başvuruda bulunmaları gerekmektedir.

4-İKAMET TEZKERELERİNİN YENİLENMESİ VEYA SÜRELERİNİN UZATILMASI :

a- Türkiye’de ikamet tezkerelerini yenilemek veya süresini uzatmak isteyen yabancılar bu tezkerede yazılı sürenin sona ermesinden itibaren on beş gün içerisinde Emniyet makamlarına bizzat veya bilvasıta müracaat ederek yenisini almaya veya süresini uzattırmaya yükümlüdür.

b- Süresi biten ikamet tezkereleri üzerinde en fazla dört defa uzatma işlemi yapılabilir.

c- Yabancının konumu değişmiş olsa dahi (adres, iş, statü, medeni hal ve ikamet tezkeresini aldığı ilden başka bir ile nakil v.b. durumlardaki değişiklikler) kendisine ikamet izni verilecek ise uzatmanın aynı tezkere üzerinde yapılması gerekmektedir

İKAMET TEZKERELERİNİN SÜRESİ VE UZATILMASI;

ikamet tezkerelerinin süresi beş seneliktir. Karşılıklılık ilkesi uyarınca bu süre, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı tarafından, daha uzun veya daha kısa olarak tespit edilebilir.

Süresi biten ikamet tezkeresi üzerinde en fazla dört defa uzatma işlemi yapılabilir. İkamet tezkerelerinin dört defaya kadar temdit edilmesi, 5683 Sayılı Kanunun 4360 Sayılı Kanunla Değişik 9’uncu maddesinin bir gereğidir. Bu sebeple, daha önceden hangi amaçla alınmış olursa olsun, dört defa uzatma hakkı dolmamış ise aynı tezkere üzerinden temdit işlemi yapılır.

5- İKAMET TEZKERELERİNİ KAYBEDENLER :

İkamet tezkerelerini kaybedenler derhal ilgili makama müracaatla yenisini almaya mecburdurlar. Bunlara kaybettikleri ikamet tezkerelerinin süresince muteber olmak üzere yeniden ikamet tezkeresi verilir. Bunların yerine verilecek yeni ikamet tezkerelerinden harca tabi olanlar için 492 Sayılı Harçlar kanununda yazılı harçların yarısı alınır.

6-TÜRKİYE’DEN AYRILANLARIN İKAMET TEZKERELERİ :

Süresi bitmiş dahi olsa ikamet tezkereleri çıkış esnasında yabancıdan alınmayacaktır.

7- İKAMETTE KESİNTİ :

Mazeretsiz olarak Türkiye’deki İkametine altı aydan fazla ara veren yabancıların daha sonra yapacakları ikamet izin taleplerinde önceden almış oldukları ikamet izinlerinin toplamı dikkate alınmaz. Bu kişiler hakkında Türkiye’de ilk defa ikamet izni talebinde bulunan yabancılar gibi işlem yapılır.

Ancak yabancının tedavi, öğrenim, askerlik görevi yapmak gibi mücbir sebeplerle yurt dışında kalmaları halinde ikamet iznindeki ara verilen süre altı ayı geçse dahi, ikamet iznine ara vermiş sayılmaz. Bu gibi kişilerden mazeretini ortaya koyacak bilgi ve belgeler talep edilir. (sağlık raporu, eğitim ve öğretim gördüğüne veya askerlik görevini yaptığına ilişkin belge, v.s.)

B.KİMLİK KARTI İLE GİRİŞ YAPAN YABANCILARIN İKAMET İZNİ İŞLEMLERİ;

Avrupa Konseyine üye devletlerin vatandaşlarının kimlik kartlarıyla pasaportsuz olarak giriş yaptıktan sonra üç ayın sonunda Türkiye’de evlilik yaptıkları bahis konusu edilerek, bu ve buna benzer ikamet izni talepleri hususunda nasıl hareket edileceği hususu sorulmaktadır.

1 Aralık 1961 tarih ve 10972 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan, Avrupa Konseyi Üyesi devletler Arasında Kişilerin Seyahatleri ile ilgili Avrupa Anlaşmanın 1/1 Maddesi, Avrupa konseyi üyesi ülke vatandaşlarının pasaport yerine kimlik kartlarıyla seyahatlerini öngörmekle birlikte, maddenin diğer bentlerinde kimlik kartının bahşetmiş olduğu hakkın sınırları çizilmiştir.

Yine anlaşmanın 1.Maddesinin 2 ve 3 bentlerinde, söz konusu kolaylığın sadece üç ayı geçmeyen ziyaretler için geçerli olacağı, başka bir tarafın topraklarına üç aydan fazla süren ikamet için veya kazanç teminini izleyen bir amaçla girildiği taktirde, muteber pasaport ve vize talep edileceği hükme bağlanmıştır.
Bu sebeple, 1 Aralık 1961 tarih ve 10972 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan, Avrupa Konseyi Üyesi devletler Arasında Kişilerin Seyahatleri ile ilgili Avrupa anlaşması.uyarınca kimlik kartını kullanarak Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra üç ayın dolmasına rağmen çıkış yapmayarak herhangi bir amaca istinaden ikamet izni talep eden yabancıların muteber bir pasaport ibraz etmesi ve ikamet tezkeresinin pasaport bilgileri üzerinden tanzim edilmesi gerekmektedir.

C.TÜRKİYE’YE VİZE İLE VEYA VİZE MUAFİYETİNDEN İSTİFADE EDEREK GELEN YABANCILARIN İKAMET TEZKERELERİNİN TANZİMİNDE BAŞLANGIÇ OLARAK ESAS ALINACAK SÜRELER;

Yabancıların ikamet tezkeresi almalarıyla ilgili husus, 5683 Sayılı Kanunun 3. maddesi 1 inci fıkrasındaki;

“Türkiye’de bir aydan fazla kalacak yabancılar bu müddet bitmeden ikamet tezkeresi almak için gerekli beyannameyi doldurmak üzere yetkili emniyet makamlarına bizzat veya bilvasıta müracaat etmekle ödevlidirler. Bu beyanname hiçbir harç ve resme tabi değildir” şeklindeki ifadeyle yer almıştır.

Bu fıkradaki ikamet tezkeresine ilişkin bir aylık süre, 04.08.1961 tarihinde yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca; NATO Anlaşmasıyla bağlı bulunduğumuz devletler ile, Avrupa Konseyine dahil üye memleketler ve aynı zamanda kendileri ile vize muafiyeti anlaşması yapmış olduğumuz devletler vatandaşlarına üç ay olarak uygulanmıştır.

Bakanlar Kurulu tarafından 24 Mart 2001 tarihinde kabul edilen “AB Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı”nda yer alan AB Vize Negatif Listesine uyum sağlanması için AB’nin vize uyguladığı ancak Türkiye’nin vizeden muaf tuttuğu 19 ülkeye vize uygulamasına başlanılmış, yine 24.07.2003 tarih ve 25178 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ulusal Program uyarınca da ülkemiz, vizeden muaf olan 10 ülkeye daha 2004 yılı sonu itibariyle vizeye tabi ülkeler kapsamına alacaktır.

Bu durumda, Türkiye’ye giriş için vize muafiyeti sona erdirilen bu ülkeler vatandaşlarının da, 1961 tarihli Bakanlar Kurulu Kararından yararlandırılmaları mümkün olamayacağından, 5683 Sayılı Kanunun 3. maddesi gereğince 1 aydan sonra ikamet tezkeresi almaları zorunluluğu ortaya çıkmıştır.

Böylece, uygulanmasında bir takım zorluklar bulunan 1961 tarihli Bakanlar Kurulu Kararındaki üç aylık sürenin, vize süreleri yeterli olan tüm yabancılar için uygulanabilir hale getirilmesini sağlayacak değişikliğe gidilmesi kaçınılmaz olmuştur.

Bu nedenle, 5683 Sayılı Kanunun 3. maddesinde belirtilen ikamet tezkeresi alma zorunluluğuna ilişkin 1 aylık sürenin, 3 ay olarak uygulanması hususunda, Dışişleri, Maliye ve Turizm Bakanlıkları ile Bakanlığımız mutabakatı sonucunda, aynı Kanunun 30. maddesine dayanılarak çıkarılan ve bugüne kadarki uygulamaya yön veren 1961 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.

Bunun yerine, aşağıda metni yazılı yeni Bakanlar Kurulu Kararı 08.01.2004 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş bulunmaktadır (RG: 08.01.2004-25340).

“5683 sayılı Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki bir aylık sürenin, vize muafiyet süresinin veya yabancının hamili olduğu vize etiketinde belirtilen ikamet süresinin yeterli olması kaydı ile, 90 gün olarak uygulanması; Dışişleri Bakanlığının 28.07.2003 tarihli ve 285611 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun 30 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 22.12.2003 tarihinde kararlaştırılmıştır.”

Söz konusu değişiklikle birlikte, Türkiye’ye vize alarak veya vize muafiyetinin sağlamış olduğu kolaylıktan yararlanarak gelmiş olan yabancıların, ne kadar süre sonra ikamet tezkeresi alacaklarına ilişkin uygulamalar değişmiştir.

Daha önce açıklanan 5683 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına ilişkin uygulama esasları, bundan böyle yukarıda yazılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde yeniden düzenlenerek aşağıya çıkarılmıştır.

Buna göre;

1)90 Gün Uygulaması

Yasal olarak Türkiye’ye giriş yapan yabancılar, ülke ayırımı yapılmaksızın; vize muafiyet süresi veya yabancının hamili olduğu vize etiketinde ikamet izni olarak belirtilen süresi en az 90 gün olan yabancılar, Türkiye’de 90 güne kadar ikamet tezkeresi almadan kalabileceklerdir.

Örnek 1:Türkiye ile Almanya arasında Alman vatandaşları açısından tek taraflı olarak uygulanan vize muafiyeti kolaylığı bulunmaktadır. Bu süre 90 gündür. Alman vatandaşlarının genellikle vize muafiyetinden yararlanarak gerçekleştirdikleri turistik amaçlı seyahatlerinde, eskiden olduğu gibi, 90 gün boyunca ikamet tezkeresi almaksızın kalabileceklerdir.

Örnek 2: Hırvatistan vatandaşlarına yönelik vize muafiyeti uygulamamız iki ay (60 gün) dır. Buna göre, bu muafiyetten yararlanarak Türkiye’ye gelen bir Hırvat vatandaşı, ancak iki ay süresince ikamet tezkeresi almayacaktır. İki ayın sonunda, Türkiye’de kalmaya devam edecek ise 5683 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi 1 inci fıkrası uyarınca ikamet tezkeresi almış olması gerekecektir. Çünkü, Bakanlar Kurulu Kararında geçen 90 günlük sürenin ikamet tezkeresi alınmadan kullanılabilmesi için vize veya vize muafiyet süresinin en az 90 gün süreli olması gerekmektedir. (Şayet Hırvat vatandaşı Türkiye’nin dış temsilciliklerinden altı ay ikamet süreli vize alarak gelmiş olsa idi, ikamet tezkeresi almadan kalabileceği süre 90 gün olarak uygulanacaktı.)

Örnek 3: Suriye vatandaşlarının Türkiye’ye seyahatleri konsolosluk vizesine tabidir. Dolayısıyla Suriye vatandaşları Türkiye’ye gelmeden önce Türkiye’nin Suriye’deki temsilciliğine başvuruda bulunarak vizesini alması gerekmektedir. Bu şekilde 20 gün ikamet süreli akraba ziyareti, turistik, tedavi gibi amaçlarla vize alarak gelen bir Suriye vatandaşı, 20 günün sonunda Türkiye’de kalmaya devam edecek ise vize süresinin 90 günden az olması nedeniyle, 20 günün sonunda ikamet tezkeresini almış olması gerekecektir.

2)90 Gün Uygulamasında Bandrol Vizeler

Bazı ülke vatandaşlarına Hudut kapılarında verilmekte olan bandrol vizelerin süreleri; 15 gün, bir ay (30 gün) iki ay (60 gün ) ve üç ay (90 gün) olarak uygulanmaktadır. Dolayısıyla, ikamet süresi 90 günü aşan bandrol vize uygulaması söz konusu değildir.

Bu durumda, bandrol vizelerle Türkiye’ye giriş yapan yabancılar, bandrol vizelerinde ikamet izin süresi olarak yazılı olan süreden daha fazla Türkiye’de kalmaya devam edecekler ise bandrol vizelerindeki süreleri bitmeden önce ikamet tezkeresi almaları gerekecektir.

3)5683 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi dışında belirlenen ikamet tezkeresi süreleri

3.a) Milli veya milletlerarası tarih-kültür ve güzel sanatlar, şenlikler, festivaller, spor müsabakaları münasebetiyle veya Bakanlar Kurulu’nca tayin olacak yerlere ziyaret, tedavi veya hava değiştirme maksadı ile “turist” damgalı (vizenin amaç bölümünde “turist” ya da “turizm” yazan) giriş vizeleri ile gelen yabancılar, vizelerinde ikamet bakımından sınırlama getiren bir kayıt yoksa 5683 Sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca dört ay (120 gün),

3.b)Seyahat maksadıyla veya yukarıdaki fıkrada yazılı maksatlarla Türkiye’ye müşterek pasaportlarla gelen yabancılar, vize muafiyet süresi veya vizelerindeki ikamet süresi yeterli ise üç ay (90 gün),

3.c) Triptik vesikaları ve giriş karneleriyle gelen yabancılar vize muafiyet süresi veya vizelerindeki ikamet süresi yeterli ise 5683 Sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca dört ay (120 gün),

3.d) Kuzey Atlantik Anlaşmasına (NATO) taraf ülkelerin “kuvvet mensupları”, 1954 tarihli Kuvvetlerin Statüsüne Dair Anlaşma uyarınca görevleri süresince,.

3.e) Türkiye’de bulunan yabancı diplomatik misyon mensupları görevleri süresince, (Dışişleri Bakanlığınca verilen kimlik kartı ile ikamet edenler)

3.f)Uluslararası kuruluşların Türkiye’de görev yapan personeli görevleri süresince, (Dışişleri Bakanlığınca verilen kimlik kartı ile ikamet edenler) ikamet tezkeresi almadan kalabileceklerdir.

Ancak, “d, e ve f” maddelerinde belirtilen yabancıların, görevlerinin sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde ikamet tezkeresi müracaatında bulunmaları gerekmektedir. Bu süre içerisinde çıkış yapanlara cezalı ikamet harcı uygulanmaz. (5683 Sayılı Kanun, Md.29.)

8.Ülkemizde Akademik Araştırma Ve Öğretim Çalışmaları İçinde Aktif Görev Alan Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanları İle Eş Ve Çocuklarına Yönelik 492 Sayılı Kanunun 88/ C Maddesin Uygulaması;

Bilindiği gibi 492 sayılı Kanunun 88/ c maddesinde “Devlet İl Özel İdareleri, Belediyeler, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunlara bağlı resmi müesseseler tarafından istihdam edilen profesör ve uzmanlarla, bunların iş sahibi olmayan eş ve çocuklarına harçsız ikamet tezkeresi verileceği hükme bağlanmıştır.

Bu hükümden hareketle, sadece devlet üniversitelerinde görev yapan öğretim elemanlarına harçsız ikamet tezkeresi verilebileceği akla gelmekte ise de, Kanunun oluşumunu sağlayan öğelerden “maksat unsuru” göz önüne alınarak, ülkemizde akademik araştırma ve öğretim olgusu içinde aktif görev alan yabancı uyruklu öğretim elemanları ile eş ve çocuklarına ilgi genelge çerçevesinde tanzim edilecek ikamet tezkerelerinin, ister devlet ister vakıf üniversitelerinde olsun, harçsız olarak düzenlenmektedir.

E. 4112 SAYILI KANUN KAPSAMINDA OLAN ESKİ TÜRK VATANDAŞLARINA YÖNELIK UYGULAMA(PEMBE KART)

Çifte vatandaşlığı kabul etmeyen ülkelerde yaşayan vatandaşlarımızın Türkiye’de yabancı muamelesine tabi tutulma endişesi, vatandaşlarımızın yabancı devlet vatandaşlığına geçmekten vazgeçip yurtdışındaki haklarından feragat etmelerine neden olunca, Türk vatandaşlığını kaybetmenin sonuçlarını düzenleyen 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 29 ncu maddesi, bilindiği üzere 07.06.1995 tarih ve 4112 Sayılı Kanun ile değiştirilmiştir.

Böylece, doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulundan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler ve bunların kanuni mirasçıları diğer yabancılardan ayırt edilmiş ve Türkiye Cumhuriyetinin milli güvenliğine ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydı ile bu kişilerin Türkiye’deki bazı haklarının devamına imkan tanınmıştır. Bu haklar; ülkede ikamet, seyahat, çalışma, miras, taşınır-taşınmaz mal iktisabı ve ferağı gibi haklardır. Uygulamaya ilişkin esaslar aşağıya çıkartılmıştır.

1-“4112 Sayılı Kanunla Saklı Tutulan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge” kanunda belirtilen haklardan yararlanmak isteyen kişilere istekleri üzerine yurt dışında konsolosluklar, yurt içinde ise Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüklerince verilmektedir.

2-403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 32 nci maddesine göre,maddede belirtilen şartların varolması halinde küçük çocukların,vatandaşlıktan izinle çıkan baba ve analarına bağlı olarak isimleri “Türk vatandaşlığından Çıkma Belgesi” nde yer aldığından,bu çocuklar için de “4112 Sayılı Kanununla Saklı Tutulan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge” düzenlenmektedir.(Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 01.08.2000 tarih ve B050NÜV0070002.145.111-49051 sayılı yazıları.)

3-Bu belgenin sağladığı haklardan yararlanabilmek için belgenin ibraz edilmesi zorunludur.

4-4112 Sayılı Kanun kapsamında olan yabancılara verilmekte olan “4112 Sayılı Kanunla saklı Tutulan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge” (Pembe Kart), hukuken yabancı olmuş kişilere ve sadece kanunla belirlenmiş bazı haklara ilişkin işlemlerde kullanılmak üzere verilmekte olup, hiçbir zaman “kimlik” olarak algılanmaması gerekmektedir.

5-Bu kişiler, Türkiye’de Türk vatandaşlarının olduğu kurallara göre çalışabileceklerinden, yabancıların tabi olduğu mevzuat çerçevesinde kendilerinden çalışma izni ve çalışma vizesi alınması gibi prosedürleri yerine getirmeleri istenilmez.

6-Söz konusu kanunun tanıdığı haklardan yararlanmak isteğe bağlı olduğundan, Pembe Kart Hamili olmasına rağmen bir takım gerekçelerle yabancı muamelesine tabi tutulmak isteyenlere, talepleri doğrultusunda yabancı işlemi (ikamet tezkeresi verilmesi vs.) uygulanır.

Ancak, Pembe Kart Hamili eski Türk vatandaşları, istek ve iradeleri dışında Pembe Kartın getirdiği haklardan vazgeçmeleri hususunda zorlanmayarak kendilerine telkinde bulunulmaz.

7-Pembe Kart hamili olup da Türkiye’de öğrenim, çalışma yada başka amaçlarla ikamet izni talep edenlerin ikamet tezkereleri;

a-Öğrenim, çalışma, turizm, akraba ziyareti, tedavi gibi maksatlarla ikamet izni talep edenlere verilecek tezkereler, şahısların talepleri doğrultusunda verilir.

b-Tanzim edilecek ikamet tezkere süreleri, 5683 Sayılı Kanunun 4360 Sayılı kanunla değişik 9 uncu maddesine göre ikamet tezkerelerinde azamî sınır olarak belirlenen 5 yılı aşamayacak şekilde tanzim edilir (resen).

c-Pembe Kart hamili olan kişilerin, doğumla Türk vatandaşı olup da izin almak suretiyle başka bir ülke vatandaşlığına geçen kişiler olması sebebiyle, tanzim edilecek ikamet tezkerelerinden, 210 Sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu gereğince alınması gereken tezkere bedeli hariç, 492 sayılı Harçlar kanunun 88 nci maddesinin (e) bendinde belirtilen “Türk aslından olup Türk Kültürüne bağlı ecnebi uyruklular” kapsamında ikamet tezkeresi harcı alınmadan tanzim edilir.

8-Söz konusu şahısların Türkiye’ye girişte vize alma yükümlülükleri bulunmadığından bu kişilerden kesinlikle vize harcı tahsil edilmez.

9-Yine bu belge hamilleri,Türkiye’de ikamet tezkeresi almaksızın Türk vatandaşı gibi ikamet edebileceklerinden, kendilerinden vize süresi bittiği gerekçesi ile herhangi bir cezalı harç ve ikamet tezkeresi bedeli alınır.

Yabancı personel çalışma izni, Yabancı Personel çalışma izni işlemleri, yabancı personel, yabancı personel izni, yabancı personel çalışma, yabancı izni, yabancı personeller çalışma izni,

Yabancı Personel Çalışam İzni,

Yabancılar personel çalışma izni,

Yabancı sermayeli şirket personel çalışma izni,

Yabancı uyruklu personel çalışma izni,

Çalışma İzni,

Personel çalışma izni,

Yabancı personel ihtiyacı olmadığı halde ve teknik gerekçesi olmadan, yabancı personel çalışma izni adı altında dostuna, sevgilisine oturum izni almak için talepte bulunan müşterilerin talepleri tarafımızca dikkate alınmayacaktır.

Amacımız; 20 yılı aşkın tecrübe ve mevzuat kanun bilgi birikimimizin ciddi müşterilerce değerlendirilmesidir. Sorununu kanunlar çerçevesinde tecrübe, teknik dosya ve donanımla çözmek isteyen firmalara hizmet vermek temel prensipimizdir.
Müşkiliyetimizi anlayışla karşılayacağınızı ümit eder saygılar sunarız.
Yabancı Personel çalışma izni işlemleri
Yabancı personel çalışma izni ve ikamet tezkeresi işlemleri dosya hazırlama iş ve işlem takibi hizmetleri
Genel Koordinatör
Turgay Turan

Müşteri iletişim hattı
0 533 7667060
0 212 8831111

Yabancı personel ihtiyacı olmadığı halde ve teknik gerekçesi olmadan, yabancı personel çalışma izni adı altında dostuna, sevgilisine oturum izni almak için talepte bulunan müşterilerin talepleri tarafımızca dikkate alınmayacaktır.

Amacımız; 20 yılı aşkın tecrübe ve mevzuat kanun bilgi birikimimizin ciddi müşterilerce değerlendirilmesidir. Sorununu kanunlar çerçevesinde tecrübe, teknik dosya ve donanımla çözmek isteyen firmalara hizmet vermek temel prensipimizdir.
Müşkiliyetimizi anlayışla karşılayacağınızı ümit eder saygılar sunarız.

Yabancı personel çalışma izni ve ikamet tezkeresi işlemleri dosya hazırlama iş ve işlem takibi hizmetleri

Genel Koordinatör
Turgay Turan

Müşteri iletişim hattı
0 533 7667060
0 212 8831111

1-Çalışmak Üzere İkamet İzni : 5683 sayılı Yabancıların Türkiye`de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; iş tutmak maksadıyla Türkiye`ye gelen yabancılar, geldikleri tarihten itibaren bir ay zarfında ve her halükârda çalışmaya başlamazdan evvel ikamet tezkeresi almış bulunmalıdırlar.

Bu durumda, Türkiye’ye çalışmak amacıyla yurtdışından çalışma vizesi alarak gelmiş olan yabancıların, en geç 30 gün içerisinde ve çalışmaya başlamazdan evvel ikamet tezkeresi alması gerekmektedir.

2-İkamette Kesinti :

İkamet tezkeresi hamili olup ta yurtdışına çıkış yapan ve sona eren ikamet tezkeresini geçerli bir nedeni olmaksızın altı ay içerisinde uzattırmayan veya Türkiye’de olmasına rağmen tezkeresinin süresini yine altı ay içerisinde uzattırmamak suretiyle ülkede izinsiz ikametli olarak bulunması anlamına gelir.

3- İkamet Tezkeresi İçin Müracaat Süresi;

Çeşitli amaçlara yönelik uzun veya kısa süreli vizelerle veya vize muafiyeti, bandrol veya kaşe vizelerle Türkiye’ye gelen yabancıların, 5683 sayılı kanunun 3 üncü maddesi ile bu maddenin uygulamasını gösteren ve yukarıda detayları verilen 1961 tarihli Kararname çerçevesinde ikamet tezkeresi almaları gerekmektedir.

Örneğin, Bir yıllık ikamet hakkı bahşeden uzun süreli bir vize ile Türkiye’ye gelen bir Alman vatandaşının üç ayın sonunda, aynı tür bir vize ile gelen bir Ürdün vatandaşının ise bir aydan sonra, (Ancak, talep edenlere giriş tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ikamet tezkeresi düzenlenebilir.)

Üç aylık vize muafiyeti ile gelen bir yabancının üç ayın sonunda,

Üç aydan az sürelere sahip vize muafiyeti veya diğer vizelerle gelenlerin bu sürelerinin sonunda,
İkamet tezkeresi bulunanların, tezkerelerinin bitim tarihinden itibaren 15 gün içinde,
Türkiye’de çalışacak yabancıların ise çalışmaya başlamadan evvel, emniyet makamlarından ikamet tezkeresi almaları icap etmektedir.

Dolayısıyla yabancıların ikamet tezkeresi almadan kalabilecekleri sürenin sonu, aynı zamanda tanzim edilen ikamet tezkerelerinin başlangıcı olmaktadır. Bu arada, çalışma, öğrenim, araştırma, uzun süreli kalma gibi amaçlarla dış temsilciliklerimizden vize alarak gelen yabancılara ise talepleri halinde giriş tarihi esas alınarak da İkamet tezkeresi tanzim edilebilecektir.

Ancak, bandrol ve kaşe vizelerle veya vize muafiyetinden istifade ederek gelen yabancılara verilecek ikamet izinlerinde bu vizelerin bitiş tarihi ikamet tezkeresinin başlangıcı olarak kabul edilecektir.

Uzun süreli ikamet hakkı bahşeden vizelerle gelip, yukarıda öngörülen süreler içinde müracaat ederek ikamet tezkeresi almayan yabancılardan, Türkiye’den çıkışları sırasında, 492 sayılı Harçlar Kanununa istinaden her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenerek Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren harç miktarlar üzerinden hesaplama yapılarak, ihlalde bulundukları tarihteki harç miktarının bir kat fazlası alınmak suretiyle cezalı ikamet harcı ve ikamet tezkeresi bedeli tahsil edilmektedir.

a- İlk defa ikamet izni alacaklar : Bu yabancılar, vize veya vize muafiyet süresi içerisinde başvuru yapmak zorundadırlar.

b- İkamet tezkeresi almış olup da süresini uzatacak yabancılar : Bu yabancıların tezkere süresinin bitiminden itibaren izinlerini on beş gün içerisinde uzatabilme hakları mevcuttur. Bu itibarla Türkiye’de ikamet tezkeresi alan ve ikametinin sona ermesinden itibaren on beş gün içerisinde yurdumuzdan çıkış yapan yabancılardan kat’i suretle cezalı ikamet harcı ve defter bedeli alınmamaktadır. Bu nedenle ilgililerin fazladan ceza ödememeleri için zamanında başvuruda bulunmaları gerekmektedir.

4-İKAMET TEZKERELERİNİN YENİLENMESİ VEYA SÜRELERİNİN UZATILMASI :

a- Türkiye’de ikamet tezkerelerini yenilemek veya süresini uzatmak isteyen yabancılar bu tezkerede yazılı sürenin sona ermesinden itibaren on beş gün içerisinde Emniyet makamlarına bizzat veya bilvasıta müracaat ederek yenisini almaya veya süresini uzattırmaya yükümlüdür.

b- Süresi biten ikamet tezkereleri üzerinde en fazla dört defa uzatma işlemi yapılabilir.

c- Yabancının konumu değişmiş olsa dahi (adres, iş, statü, medeni hal ve ikamet tezkeresini aldığı ilden başka bir ile nakil v.b. durumlardaki değişiklikler) kendisine ikamet izni verilecek ise uzatmanın aynı tezkere üzerinde yapılması gerekmektedir

İKAMET TEZKERELERİNİN SÜRESİ VE UZATILMASI;

ikamet tezkerelerinin süresi beş seneliktir. Karşılıklılık ilkesi uyarınca bu süre, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı tarafından, daha uzun veya daha kısa olarak tespit edilebilir.

Süresi biten ikamet tezkeresi üzerinde en fazla dört defa uzatma işlemi yapılabilir. İkamet tezkerelerinin dört defaya kadar temdit edilmesi, 5683 Sayılı Kanunun 4360 Sayılı Kanunla Değişik 9’uncu maddesinin bir gereğidir. Bu sebeple, daha önceden hangi amaçla alınmış olursa olsun, dört defa uzatma hakkı dolmamış ise aynı tezkere üzerinden temdit işlemi yapılır.

5- İKAMET TEZKERELERİNİ KAYBEDENLER :

İkamet tezkerelerini kaybedenler derhal ilgili makama müracaatla yenisini almaya mecburdurlar. Bunlara kaybettikleri ikamet tezkerelerinin süresince muteber olmak üzere yeniden ikamet tezkeresi verilir. Bunların yerine verilecek yeni ikamet tezkerelerinden harca tabi olanlar için 492 Sayılı Harçlar kanununda yazılı harçların yarısı alınır.

6-TÜRKİYE’DEN AYRILANLARIN İKAMET TEZKERELERİ :

Süresi bitmiş dahi olsa ikamet tezkereleri çıkış esnasında yabancıdan alınmayacaktır.

7- İKAMETTE KESİNTİ :

Mazeretsiz olarak Türkiye’deki İkametine altı aydan fazla ara veren yabancıların daha sonra yapacakları ikamet izin taleplerinde önceden almış oldukları ikamet izinlerinin toplamı dikkate alınmaz. Bu kişiler hakkında Türkiye’de ilk defa ikamet izni talebinde bulunan yabancılar gibi işlem yapılır.

Ancak yabancının tedavi, öğrenim, askerlik görevi yapmak gibi mücbir sebeplerle yurt dışında kalmaları halinde ikamet iznindeki ara verilen süre altı ayı geçse dahi, ikamet iznine ara vermiş sayılmaz. Bu gibi kişilerden mazeretini ortaya koyacak bilgi ve belgeler talep edilir. (sağlık raporu, eğitim ve öğretim gördüğüne veya askerlik görevini yaptığına ilişkin belge, v.s.)

B.KİMLİK KARTI İLE GİRİŞ YAPAN YABANCILARIN İKAMET İZNİ İŞLEMLERİ;

Avrupa Konseyine üye devletlerin vatandaşlarının kimlik kartlarıyla pasaportsuz olarak giriş yaptıktan sonra üç ayın sonunda Türkiye’de evlilik yaptıkları bahis konusu edilerek, bu ve buna benzer ikamet izni talepleri hususunda nasıl hareket edileceği hususu sorulmaktadır.

1 Aralık 1961 tarih ve 10972 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan, Avrupa Konseyi Üyesi devletler Arasında Kişilerin Seyahatleri ile ilgili Avrupa Anlaşmanın 1/1 Maddesi, Avrupa konseyi üyesi ülke vatandaşlarının pasaport yerine kimlik kartlarıyla seyahatlerini öngörmekle birlikte, maddenin diğer bentlerinde kimlik kartının bahşetmiş olduğu hakkın sınırları çizilmiştir.

Yine anlaşmanın 1.Maddesinin 2 ve 3 bentlerinde, söz konusu kolaylığın sadece üç ayı geçmeyen ziyaretler için geçerli olacağı, başka bir tarafın topraklarına üç aydan fazla süren ikamet için veya kazanç teminini izleyen bir amaçla girildiği taktirde, muteber pasaport ve vize talep edileceği hükme bağlanmıştır.
Bu sebeple, 1 Aralık 1961 tarih ve 10972 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan, Avrupa Konseyi Üyesi devletler Arasında Kişilerin Seyahatleri ile ilgili Avrupa anlaşması.uyarınca kimlik kartını kullanarak Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra üç ayın dolmasına rağmen çıkış yapmayarak herhangi bir amaca istinaden ikamet izni talep eden yabancıların muteber bir pasaport ibraz etmesi ve ikamet tezkeresinin pasaport bilgileri üzerinden tanzim edilmesi gerekmektedir.

C.TÜRKİYE’YE VİZE İLE VEYA VİZE MUAFİYETİNDEN İSTİFADE EDEREK GELEN YABANCILARIN İKAMET TEZKERELERİNİN TANZİMİNDE BAŞLANGIÇ OLARAK ESAS ALINACAK SÜRELER;

Yabancıların ikamet tezkeresi almalarıyla ilgili husus, 5683 Sayılı Kanunun 3. maddesi 1 inci fıkrasındaki;

“Türkiye’de bir aydan fazla kalacak yabancılar bu müddet bitmeden ikamet tezkeresi almak için gerekli beyannameyi doldurmak üzere yetkili emniyet makamlarına bizzat veya bilvasıta müracaat etmekle ödevlidirler. Bu beyanname hiçbir harç ve resme tabi değildir” şeklindeki ifadeyle yer almıştır.

Bu fıkradaki ikamet tezkeresine ilişkin bir aylık süre, 04.08.1961 tarihinde yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca; NATO Anlaşmasıyla bağlı bulunduğumuz devletler ile, Avrupa Konseyine dahil üye memleketler ve aynı zamanda kendileri ile vize muafiyeti anlaşması yapmış olduğumuz devletler vatandaşlarına üç ay olarak uygulanmıştır.

Bakanlar Kurulu tarafından 24 Mart 2001 tarihinde kabul edilen “AB Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı”nda yer alan AB Vize Negatif Listesine uyum sağlanması için AB’nin vize uyguladığı ancak Türkiye’nin vizeden muaf tuttuğu 19 ülkeye vize uygulamasına başlanılmış, yine 24.07.2003 tarih ve 25178 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ulusal Program uyarınca da ülkemiz, vizeden muaf olan 10 ülkeye daha 2004 yılı sonu itibariyle vizeye tabi ülkeler kapsamına alacaktır.

Bu durumda, Türkiye’ye giriş için vize muafiyeti sona erdirilen bu ülkeler vatandaşlarının da, 1961 tarihli Bakanlar Kurulu Kararından yararlandırılmaları mümkün olamayacağından, 5683 Sayılı Kanunun 3. maddesi gereğince 1 aydan sonra ikamet tezkeresi almaları zorunluluğu ortaya çıkmıştır.

Böylece, uygulanmasında bir takım zorluklar bulunan 1961 tarihli Bakanlar Kurulu Kararındaki üç aylık sürenin, vize süreleri yeterli olan tüm yabancılar için uygulanabilir hale getirilmesini sağlayacak değişikliğe gidilmesi kaçınılmaz olmuştur.

Bu nedenle, 5683 Sayılı Kanunun 3. maddesinde belirtilen ikamet tezkeresi alma zorunluluğuna ilişkin 1 aylık sürenin, 3 ay olarak uygulanması hususunda, Dışişleri, Maliye ve Turizm Bakanlıkları ile Bakanlığımız mutabakatı sonucunda, aynı Kanunun 30. maddesine dayanılarak çıkarılan ve bugüne kadarki uygulamaya yön veren 1961 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.

Bunun yerine, aşağıda metni yazılı yeni Bakanlar Kurulu Kararı 08.01.2004 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş bulunmaktadır (RG: 08.01.2004-25340).

“5683 sayılı Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki bir aylık sürenin, vize muafiyet süresinin veya yabancının hamili olduğu vize etiketinde belirtilen ikamet süresinin yeterli olması kaydı ile, 90 gün olarak uygulanması; Dışişleri Bakanlığının 28.07.2003 tarihli ve 285611 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun 30 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 22.12.2003 tarihinde kararlaştırılmıştır.”

Söz konusu değişiklikle birlikte, Türkiye’ye vize alarak veya vize muafiyetinin sağlamış olduğu kolaylıktan yararlanarak gelmiş olan yabancıların, ne kadar süre sonra ikamet tezkeresi alacaklarına ilişkin uygulamalar değişmiştir.

Daha önce açıklanan 5683 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına ilişkin uygulama esasları, bundan böyle yukarıda yazılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde yeniden düzenlenerek aşağıya çıkarılmıştır.

Buna göre;

1)90 Gün Uygulaması

Yasal olarak Türkiye’ye giriş yapan yabancılar, ülke ayırımı yapılmaksızın; vize muafiyet süresi veya yabancının hamili olduğu vize etiketinde ikamet izni olarak belirtilen süresi en az 90 gün olan yabancılar, Türkiye’de 90 güne kadar ikamet tezkeresi almadan kalabileceklerdir.

Örnek 1:Türkiye ile Almanya arasında Alman vatandaşları açısından tek taraflı olarak uygulanan vize muafiyeti kolaylığı bulunmaktadır. Bu süre 90 gündür. Alman vatandaşlarının genellikle vize muafiyetinden yararlanarak gerçekleştirdikleri turistik amaçlı seyahatlerinde, eskiden olduğu gibi, 90 gün boyunca ikamet tezkeresi almaksızın kalabileceklerdir.

Örnek 2: Hırvatistan vatandaşlarına yönelik vize muafiyeti uygulamamız iki ay (60 gün) dır. Buna göre, bu muafiyetten yararlanarak Türkiye’ye gelen bir Hırvat vatandaşı, ancak iki ay süresince ikamet tezkeresi almayacaktır. İki ayın sonunda, Türkiye’de kalmaya devam edecek ise 5683 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi 1 inci fıkrası uyarınca ikamet tezkeresi almış olması gerekecektir. Çünkü, Bakanlar Kurulu Kararında geçen 90 günlük sürenin ikamet tezkeresi alınmadan kullanılabilmesi için vize veya vize muafiyet süresinin en az 90 gün süreli olması gerekmektedir. (Şayet Hırvat vatandaşı Türkiye’nin dış temsilciliklerinden altı ay ikamet süreli vize alarak gelmiş olsa idi, ikamet tezkeresi almadan kalabileceği süre 90 gün olarak uygulanacaktı.)

Örnek 3: Suriye vatandaşlarının Türkiye’ye seyahatleri konsolosluk vizesine tabidir. Dolayısıyla Suriye vatandaşları Türkiye’ye gelmeden önce Türkiye’nin Suriye’deki temsilciliğine başvuruda bulunarak vizesini alması gerekmektedir. Bu şekilde 20 gün ikamet süreli akraba ziyareti, turistik, tedavi gibi amaçlarla vize alarak gelen bir Suriye vatandaşı, 20 günün sonunda Türkiye’de kalmaya devam edecek ise vize süresinin 90 günden az olması nedeniyle, 20 günün sonunda ikamet tezkeresini almış olması gerekecektir.

2)90 Gün Uygulamasında Bandrol Vizeler

Bazı ülke vatandaşlarına Hudut kapılarında verilmekte olan bandrol vizelerin süreleri; 15 gün, bir ay (30 gün) iki ay (60 gün ) ve üç ay (90 gün) olarak uygulanmaktadır. Dolayısıyla, ikamet süresi 90 günü aşan bandrol vize uygulaması söz konusu değildir.

Bu durumda, bandrol vizelerle Türkiye’ye giriş yapan yabancılar, bandrol vizelerinde ikamet izin süresi olarak yazılı olan süreden daha fazla Türkiye’de kalmaya devam edecekler ise bandrol vizelerindeki süreleri bitmeden önce ikamet tezkeresi almaları gerekecektir.

3)5683 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi dışında belirlenen ikamet tezkeresi süreleri

3.a) Milli veya milletlerarası tarih-kültür ve güzel sanatlar, şenlikler, festivaller, spor müsabakaları münasebetiyle veya Bakanlar Kurulu’nca tayin olacak yerlere ziyaret, tedavi veya hava değiştirme maksadı ile “turist” damgalı (vizenin amaç bölümünde “turist” ya da “turizm” yazan) giriş vizeleri ile gelen yabancılar, vizelerinde ikamet bakımından sınırlama getiren bir kayıt yoksa 5683 Sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca dört ay (120 gün),

3.b)Seyahat maksadıyla veya yukarıdaki fıkrada yazılı maksatlarla Türkiye’ye müşterek pasaportlarla gelen yabancılar, vize muafiyet süresi veya vizelerindeki ikamet süresi yeterli ise üç ay (90 gün),

3.c) Triptik vesikaları ve giriş karneleriyle gelen yabancılar vize muafiyet süresi veya vizelerindeki ikamet süresi yeterli ise 5683 Sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca dört ay (120 gün),

3.d) Kuzey Atlantik Anlaşmasına (NATO) taraf ülkelerin “kuvvet mensupları”, 1954 tarihli Kuvvetlerin Statüsüne Dair Anlaşma uyarınca görevleri süresince,.

3.e) Türkiye’de bulunan yabancı diplomatik misyon mensupları görevleri süresince, (Dışişleri Bakanlığınca verilen kimlik kartı ile ikamet edenler)

3.f)Uluslararası kuruluşların Türkiye’de görev yapan personeli görevleri süresince, (Dışişleri Bakanlığınca verilen kimlik kartı ile ikamet edenler) ikamet tezkeresi almadan kalabileceklerdir.

Ancak, “d, e ve f” maddelerinde belirtilen yabancıların, görevlerinin sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde ikamet tezkeresi müracaatında bulunmaları gerekmektedir. Bu süre içerisinde çıkış yapanlara cezalı ikamet harcı uygulanmaz. (5683 Sayılı Kanun, Md.29.)

8.Ülkemizde Akademik Araştırma Ve Öğretim Çalışmaları İçinde Aktif Görev Alan Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanları İle Eş Ve Çocuklarına Yönelik 492 Sayılı Kanunun 88/ C Maddesin Uygulaması;

Bilindiği gibi 492 sayılı Kanunun 88/ c maddesinde “Devlet İl Özel İdareleri, Belediyeler, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunlara bağlı resmi müesseseler tarafından istihdam edilen profesör ve uzmanlarla, bunların iş sahibi olmayan eş ve çocuklarına harçsız ikamet tezkeresi verileceği hükme bağlanmıştır.

Bu hükümden hareketle, sadece devlet üniversitelerinde görev yapan öğretim elemanlarına harçsız ikamet tezkeresi verilebileceği akla gelmekte ise de, Kanunun oluşumunu sağlayan öğelerden “maksat unsuru” göz önüne alınarak, ülkemizde akademik araştırma ve öğretim olgusu içinde aktif görev alan yabancı uyruklu öğretim elemanları ile eş ve çocuklarına ilgi genelge çerçevesinde tanzim edilecek ikamet tezkerelerinin, ister devlet ister vakıf üniversitelerinde olsun, harçsız olarak düzenlenmektedir.

E. 4112 SAYILI KANUN KAPSAMINDA OLAN ESKİ TÜRK VATANDAŞLARINA YÖNELIK UYGULAMA(PEMBE KART)

Çifte vatandaşlığı kabul etmeyen ülkelerde yaşayan vatandaşlarımızın Türkiye’de yabancı muamelesine tabi tutulma endişesi, vatandaşlarımızın yabancı devlet vatandaşlığına geçmekten vazgeçip yurtdışındaki haklarından feragat etmelerine neden olunca, Türk vatandaşlığını kaybetmenin sonuçlarını düzenleyen 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 29 ncu maddesi, bilindiği üzere 07.06.1995 tarih ve 4112 Sayılı Kanun ile değiştirilmiştir.

Böylece, doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulundan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler ve bunların kanuni mirasçıları diğer yabancılardan ayırt edilmiş ve Türkiye Cumhuriyetinin milli güvenliğine ve kamu düzenine il